Ọ̀nà Tuntun. Ọ̀nà tuntun fún Èkó.
Ìtumọ̀ ni èyí. Ìwé ètò ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ni ojúlówó.
Àkọsílẹ̀ rẹ: 0 wọ́n ṣe é, 0 wọn kò ṣe é, 34 ló kù
Ìlérí 6
Ìlera, Ẹ̀kọ́ àti Àǹfààní
Pèsè ìtọ́jú ìlera tó jẹ́ ọ̀fẹ́ lóòótọ́ fún àwọn aboyún àti gbogbo ọmọdé títí dé ọmọ ọdún 16, títí kan oògùn.
Pèsè ẹ̀kọ́ ìjọba tó jẹ́ ọ̀fẹ́ lóòótọ́, títí kan ìwé àti owó ìdánwò, títí dé òpin ilé-ẹ̀kọ́ girama àgbà tàbí kọ́lẹ́jì ìmọ̀-ẹ̀rọ.
Pèsè oúnjẹ aṣaralóore kan lójoojúmọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ fún gbogbo ọmọ tó forúkọ sílẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó.
Pèsè ọkọ̀ ọ̀fẹ́ fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé-ẹ̀kọ́ ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó tó nílò rẹ̀, ní gbogbo ọjọ́ ilé-ẹ̀kọ́.
Dá ilé-ẹ̀kọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ àti iṣẹ́-ọwọ́ ìgbàlódé tí kò dín ní 40 sílẹ̀ káàkiri Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ṣe ìlọ́po méjì owó tí ìwé ìnáwó ìjọba pín fún Ìlera àti Ẹ̀kọ́, kí ó di 28% lápapọ̀, láti orí ohun tí kò tó 14% lọ́wọ́lọ́wọ́.
Ìlérí 8
Ilé Tí Ọwọ́ Tó
Kọ́ ilé tuntun tí kò dín ní 150,000 fún àwọn tí owó-ọ̀yà wọn kéré àti àwọn tó wà ní àárín, láàrin ọdún mẹ́rin.
Mú ilé Rent-to-Own (ilé tí o ń san owó rẹ̀ díẹ̀díẹ̀ títí yóò fi di tìrẹ) wá ní ìwọ̀n gbígbòòrò fún àwọn ará Èkó tí owó-ọ̀yà wọn kéré àti àwọn tó wà ní àárín.
Ya Ikorodu, Ibeju-Lekki, Epe àti Badagry sọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bí Agbègbè Àkànṣe fún Ìdàgbàsókè Ilé (PHDZs). Mú kí ìsopọ̀ ìrìnnà àti ohun amáyédẹrùn tó dára sí i dé àwọn agbègbè wọ̀nyí kíákíá.
Ṣe àtúnyẹ̀wò ìṣàkóso Lekki Free Trade Zone, tí wọ́n gbé lé Lekki Worldwide Investments Limited lọ́wọ́ báyìí, láti rí i dájú pé ìjíhìn, ìṣípayá àti ire ìlú wà níbẹ̀. Fi iṣẹ́ rẹ̀ sábẹ́ àbójútó ẹ̀ka Ètò Ìlú (Physical Planning) ti Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó, kí ètò ìlú lè wà níṣọ̀kan.
Ya 20% ilẹ̀ Lekki Free Trade Zone (bí 3,000 hẹ́kítà) sọ́tọ̀, tàbí kí a tún un yà sọ́tọ̀, fún ilé àwọn tí owó-ọ̀yà wọn kéré àti àwọn tó wà ní àárín, àti fún ìdàgbàsókè tó jẹmọ́ ọn.
Dá Lagos State Mortgage Liquidity Support and Funding Agency sílẹ̀, láti mú kí owó-yáwó ilé (mortgage) ìgbà pípẹ́ pọ̀ sí i gidigidi, kí ọwọ́ àwọn ènìyàn sì tètè tó o.
Mú kí ìfọwọ́sí ètò ìkọ́lé yára sí i, pẹ̀lú ìtọpinpin, àbójútó àti ìjábọ̀ lórí ẹ̀rọ ayélujára, láti mú ìṣípayá dára sí i àti láti dín àkókò àti owó kíkọ́ ilé ní Èkó kù.
Mú ìlànà ìtúfó (whistle-blowing) àti ìmúṣẹ òfin wá, láti kojú gbígba owó agent (Agency Fee) àti owó agbẹjọ́rò (Legal Fee) lọ́nà tí kò bófin mu.
Ìlérí 5
Ìrìnnà Ìlú
Fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ bọ́ọ̀sì LAMATA ìgbàlódé tó ń gbé èrò púpọ̀ rọ́pò àwọn bọ́ọ̀sì kéékèèké lórí àwọn ọ̀nà pàtàkì, nígbà tí a ń ran àwọn òṣìṣẹ́ ìrìnnà lọ́wọ́ láti yí padà, tí a sì ń dáàbò bo ọ̀nà ìjẹun wọn.
So Red Line àti Blue Line pọ̀, kí a sì yára fẹ agbára àti ìlò ọkọ̀ ojú-irin Èkó lọ sí àti láti àwọn Agbègbè Àkànṣe fún Ilé (PHDZs) tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ yà sọ́tọ̀.
Mú ètò Owó Ọkọ̀ Kan (One-Fare) tó rọrùn, tí owó rẹ̀ sì mọ níwọ̀n, wá fún ọkọ̀ ojú-irin, bọ́ọ̀sì àti ọkọ̀ ojú-omi ìjọba ní Èkó.
Sọ Lagos State Public Works Corporation dọ̀tun, pín iṣẹ́ rẹ̀ ká, kí a sì pèsè owó àti òṣìṣẹ́ fún un, kí ibùdó àtúnṣe ọ̀nà tó múná dóko lè wà ní gbogbo Ìjọba Ìbílẹ̀ káàkiri ìpínlẹ̀, tí yóò máa tètè rí àwọn ọ̀nà tó ń bàjẹ́, tí yóò sì tún wọn ṣe.
Dá LAMATA Transport Academy sílẹ̀ láti kọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìrìnnà àti àwọn ará Èkó mìíràn bí wọ́n ṣe máa ṣiṣẹ́ nínú ètò ìrìnnà ìgbàlódé Ìpínlẹ̀ náà, bí wọ́n ṣe máa darí rẹ̀ àti bí wọ́n ṣe máa tọ́jú rẹ̀.
Ìlérí 5
Àyíká àti Àwọn Iṣẹ́ Ìpìlẹ̀
Rí i dájú pé gbogbo ilé ní Èkó ní omi, yálà tààrà sínú ilé tàbí láti ibi tí gbogbo àdúgbò ti ń pọn omi.
Pàṣẹ àyẹ̀wò àti ìwádìí ìmọ̀-ẹ̀rọ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lórí ipò àwọn ohun amáyédẹrùn ìṣàn omi àti ìdènà omíyalé ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ṣàwárí àwọn ibi tí omi ti há tí wọ́n ń fa omíyalé ní Èkó, kí a sì ṣe ètò ìdáwọ́lé kíákíá láti tú ojú ọ̀nà omi sílẹ̀ àti láti ṣàkóso omi ẹ̀gbin.
Dá Lagos State Independent Wetlands and Coastal Protection Commission sílẹ̀, láti dáàbò bo, láti ṣàkóso àti láti dá agbára ìṣàn omi àdáyébá àti etí òkun Èkó padà.
Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ṣe ìdókòwò tààrà tó pọ̀ nínú ẹ̀rọ àti ohun amáyédẹrùn tuntun fún kíkó ìdọ̀tí, kíkó o jọ, gbígbé e, ṣíṣí i lọ àti ṣíṣe é. Fẹ àtúnlò (recycling) àti àtúnrí ohun èlò kún gidigidi. Mú ìyípadà ìdọ̀tí sí agbára iná (waste to energy) ṣẹ.
Ìlérí 5
Iṣẹ́ àti Okòwò Kéékèèké
Mú kí ó ṣeé ṣe láti dá iṣẹ́ tí kò dín ní 500,000 sílẹ̀ nínú ẹ̀ka ìkọ́lé, ìrìnnà, ẹ̀kọ́, ìlera, iṣẹ́ ẹ̀rọ, òwò, iṣẹ́ àgbẹ̀ àti ṣíṣe ìdọ̀tí.
Gbógun ti owó-ìlà tí kò bófin mu, kí a sì mú àtòjọ owó kan ṣoṣo tó hàn gbangba wá fún àwọn oníṣòwò.
Dá ọ́fíìsì Alágbàwí Àwọn Okòwò Kéékèèké (Small Business Ombudsman, SBO) sílẹ̀, pẹ̀lú iṣẹ́ àti agbára àyẹ̀wò.
Pèsè ìdápadà owó-orí fún àwọn òṣìṣẹ́ tí owó-oṣù wọn kéré, àti ẹ̀dínwó owó-orí fún àwọn okòwò kéékèèké tó ń gba òṣìṣẹ́.
Ṣe ìdókòwò nínú ààbò ìlú àti ìdáhùn pàjáwìrì: iná ojú pópó tó dára sí i, kámẹ́rà àbójútó, ọkọ̀ ìgbàlàyè (ambulance), iṣẹ́ panápaná àti ìgbàlà lọ́wọ́ àjálù, ẹ̀rọ ìbánisọ̀rọ̀ àti ohun amáyédẹrùn yàrá ìdarí.
Ìlérí 5
Òtítọ́ àti Ìjíhìn Nínú Ìjọba
Fi agbára mú òfin ìwà fún àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba ṣẹ. Fún iṣẹ́ àti agbára àyẹ̀wò, ìṣirò owó àti àbójútó lókun. Fi taratara ṣàwárí ìwà àìtọ́, kí a sì fìyà jẹ ẹ́. Gbé àwọn tó bá rú òfin ọ̀daràn lọ sí ilé-ẹjọ́.
Ṣe àtúnyẹ̀wò gbogbo àjọṣepọ̀ pàtàkì láàrin ìjọba àti aládàáni (PPP), ìfúnni-láṣẹ (concession), àdéhùn ìjọba àti MOU tó so àwọn ilé-iṣẹ́ aládàáni mọ́ Ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ṣe àtúnyẹ̀wò owó-oṣù, àǹfààní àti ẹ̀tọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba, láti rí i dájú pé owó tí a ń san fún àwọn tó wà lórí iṣẹ́ ní gbogbo ipele bọ́gbọ́n mu, ó sì tó ti àwọn ibòmíràn, ṣùgbọ́n kò pọ̀ jù.
Fi òpin sí ọkọ̀ ìjọba tí a yàn fún ẹnìkan pátápátá: kò gbọdọ̀ ju méjì lọ fún òṣìṣẹ́ ìjọba kọ̀ọ̀kan tó wà lórí iṣẹ́, ní gbogbo ipele, títí kan Gómìnà.
Pàṣẹ àtúnyẹ̀wò olómìnira lórí gbogbo àǹfààní tí àwọn gómìnà àtijọ́ àti àwọn mìíràn tí a yàn sípò òṣèlú ń gbà lẹ́yìn iṣẹ́, kí a sì ṣí i payá fún gbogbo ìlú. Ṣe àtúnṣe sí èyíkéyìí tó pọ̀ jù tàbí tó lòdì sí ire ìlú, tàbí kí a dá a dúró.